Czym jest TSH i co mierzy to badanie?
TSH (Thyroid Stimulating Hormone – hormon tyreotropowy) to hormon wydzielany przez przysadkę mózgową, który reguluje pracę tarczycy. Wysoki poziom TSH sygnalizuje niedoczynność tarczycy (przysadka "krzyczy" do tarczycy żeby pracowała mocniej), niski TSH może świadczyć o nadczynności (tarczyca produkuje za dużo hormonów, więc przysadka obniża TSH).
Badanie TSH jest pierwszym i podstawowym badaniem oceniającym czynność tarczycy. Jest tanie, szeroko dostępne i bardzo czułe – może wychwycić nieprawidłowości zanim pojawią się objawy. Zalecane jest u wszystkich dorosłych co 5 lat, a częściej przy: objawach dysfunkcji tarczycy, chorobach autoimmunologicznych, ciąży i planowaniu ciąży.
Normy TSH 2026
Norma TSH wynosi zazwyczaj 0,4–4,0 mIU/L, choć różne laboratoria stosują nieco inne zakresy. Wynik należy zawsze interpretować w kontekście normy laboratorium, które wykonało badanie. Wartości graniczne mogą się różnić dla: ciążowych (normy są niższe), seniorów (wyższe TSH może być normą), osób leczonych hormonami tarczycy (docelowe TSH jest inne).
FT3 i FT4 – hormony tarczycy
FT4 (wolna tyroksyna) to hormon produkowany bezpośrednio przez tarczycę. FT3 (wolna trijodotyronina) to aktywna forma hormonu tarczycy – powstaje głównie z konwersji FT4 w tkankach. Przy niedoczynności FT4 i FT3 są niskie, przy nadczynności – podwyższone. Badanie FT3 i FT4 zleca się gdy TSH jest poza normą lub przy specyficznych wskazaniach.
Ważne ostrzeżenie
Wyniki badań tarczycy interpretuje lekarz w połączeniu z objawami, wywiadem i innymi badaniami. Odchylenie TSH od normy nie zawsze oznacza chorobę – może być przejściowe lub wynikać z metodyki pomiaru. Nie zmieniaj dawek leków na tarczycę bez konsultacji z endokrynologiem.